هرسین،سرزمین ناشناخته ها
هرسین یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر از شمال به صحنه از شرق به نهاوند از جنوب به استان لرستان و از غرب به کرمانشاه محدود شده است. ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا 1582 متر است.وسعت این شهر816کیلومتر است.
بلندترین قله این شهرستان با ارتفاع 2794 در بخش بیستون و عمیقترین غار خاورمیا نه به عمق 572 متر در این شهرستان قرار دارد.
شهرستان هرسين از دو بخش مركزي و بيستون و چهار دهستان تشكيل شده است.هرسين منطقه كوهستاني است كه ارتفاعات موجود اين شهرستان را احاطه كرده و بيشتر در جهت شمال غربي و جنوب شرقي امتداد يافته اند و متعلق به دوران زمين شناسي هستند . دامنه هاي كم شيب ، دره هاي عريض ، جلگه هاي آبرفتي و سرابها از مهمترين ويژگيهاي طبيعي سرزمين هرسين به شمار مي رود .
در این شهرستان به دلیل وجود مراتع کشاورزی و دامپروری بسیار رایج است.گلیم بافی هرسین نیز شهرت جهانی دارد.
در سال 1949 توسط پروفسور کارلئون باستانشناس آمریکایی غار معروف به شکارچیان مورد کاوش قرار گرفت که در این غار آثار دورههای تاریخی مختلف به دست آمد. از مهمترین آثار باستانی پیش از تاریخ که در این شهرستان قرار دارد میتوان به تپه گنجدره یا (چیا خزینه) اشاره کرد. در کنار جاده اصلی هرسین به کرمانشاه و در فاصله 7 کیلومتری از شهر هرسین تپه گنجدره قرار گرفته است. ارتفاع گنجدره نسبت به سطح دریا بین 1300 تا 1400 متر است. ارتفاع تپه 5 متر و قطر آن 40 متر است و یک محدوده 1300 متر مربعی را شامل میشود.
کاوشهای گنجدره در سال 1965 آغاز شد و تا سال 1969 ادامه داشت. این کار تحت نظارت پروفسور اسمیت باستانشناس کانادایی صورت گرفت.
در گنجدره مردانی زندگی میکردند که یکجانشین و شهرنشین بودهاند و با اهلی کردن حیوانات، کاشتن غلات و جمعآوری آن زندگیشان میگذشته است. در ضمن انجام کاوشها و حفاریها در بعضی از لایهها آثار ساختمانی و معماری تقریبا سالم کشف شد که امتیاز گنجدره را نسبت به مکانهای تاریخی دیگر که متعلق به مرحله پارینه سنگی بودهاند، مشخص میکند. در گنجدره اشیایی به دست آمده و متعلق به زمانهایی است که هنوز چرخ کوزهگری اختراع نشده بود. اهالی ساکن در گنجدره در هزاره نهم ق.م کشت غلات و برداشت آن را تجربه کرده بودند.
آزمایشهای صورت گرفته روی زغالهای به دست آمده از این محل نشان میدهد نخستین انسانها در 8500 ق.م در این محل استقرار یافتهاند. ظروف سفالین درشت با جداره ضخیم که با آتش به صورت نامنظم پخته شدهاند، پیدایش خشتهایی با فرورفتگی در قسمت میانی آن که در دیگر نقاط نمونه آن دیده نشده است، پیکانهای سنگی، اشیای استخوانی، کوزهها، کاسهها، مهرهها و زینتآلات از جمله آثار و اشیا به دست آمده در تپه گنجدره هستند.
آثار به جای مانده از مادها بیانگر این است که هرسین به عنوان قسمتی از سرزمین ماد محسوب می شده است.دخمه های دهنو اسحاق وند و پیکره مرد مادی در بالای آن شاهدی بر این مدعاست.
در هرسین آثار مهمی از هخامنشیان به جای مانده است که مهمترین آن بیستون وکتیبه آن است که شهرت جهانی دارد.این آثار
اولین بار توسط گوته جهانگرد اروپایی در سال1734 مورد توجه قرار گرفت ودر دوران فتحعلی شاه قاجار،ژوبر فرانسوی وپس از آن گاردان فرانسوی از آن دیدن کردند.
همچنین در هرسین آثار به جای مانده از دوران ساسانی بسیار زیاد است مهمترین آنها عبارتند از:
قلعه هرسین:در مرکز شهربقایای قلعه مستحکمی موجود است که این قلعه در گذشته چهار برج در چهار جهت جغرافیایی داشته است که امروز تنها یک برج(غربی)از آن باقی مانده است .در حال حاضر بقیه محل قلعه بصورت پارک درآمده است.
فراتاش یا صفحه تراشیده شده ای در دامنه کوه دیوانگاه در شمال هرسین ودر گوشه ای از پارک شهر بر روی صخره ای بزرگ،موجود است.قسمتی از این صفحه را کاملا صاف نموده وتراشیده اند که ظاهرا جهت نوشتن کتیبه یا نقوش بوده است که نا تمام مانده است.
حوض سنگی(ساعت آبی):درجنوب فراتاش ،حوضی از سنگ یکپارچه به شکل دایره موجود است که عمق آن 66 سانتی متر است ودر وسط حوض،مخروط ناقصی مانند فواره قرارگرفته است.قسمت زیرین این مخروط ناقص ،یک دوازده ضلعی تشکیل می دهد.همچنین درقسمت بالای آن ،دایره ای که کنگره های دوازده ضلعی دیگ را احاطه کرده دیده می شود.
به احتمال زیاد در گذشته برای تقسیم آب نهرهای منشعب از سراب هرسین از آن استفاده می شده واز کنگره های دوازده ضلعی وسط حوض بعنوان ساعت استفاده می کرده اند.
طاق سنگی:در نزدیکی حوض سنگی ،طاقی از سنگ یکپارچه به شکل ذوزنقه موجود است که عرض آن 45/ا متر و ارتفاع طاق 45/2متر است.به احتمال زیاد این طاق در ارتباط با قلعه هرسین وبه عنوان ورودی آن بوده است.این طاق در حال حاضر بر زمین افتاده است و اگر بر پا میشد میتوانست نماد و سمبل زیبائی از تمدن گذشته باشد .
از دیگر آثار تاریخی می توان به پلکان سنگی،تخت شیرین،قلعه دزبر،قلعه سرماج،دیوار ساسانی،پل خسرو و....اشاره کرد.
همچنینچشمه آبگرم هرسین در میان چشمههای آب گرم از خصوصیات ویژه و فوق العادهای برخوردار است. این چشمه با دمای آب ۴۹-۴۷ درجه سانتیگراد یکی از گرمترین آبهای معدنی دنیاست. در اواخر حکومت پهلوی در فاصله زمانی سالهای ۵۰ تا ۵۳ یک گروه آمریکایی به سرپرستی دو مهندس به نامهای رنکو و مستر جری برای مطالعه ژئومرفولوژی منطقه جهت احداث سد بر روی قسمت ابتدایی رودخانه سیمره که از تلاقی دو رود گاماسیاب و قره سو از طرف غرب و رودهای گزرود و سرشاخههای چنار از طرف استان لرستان (شرق) در منطقه مستقر شدند.
در مورد محل چشمه گرماب زیباترین تعبیر در کتاب فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، صفحهٔ ۱۶۶۱ به چشم میخورد. «گاماساب از دشت اسدآباد و نهاوند در مقابل کنگاور جاری شده، دهلاقانی کوه را بریده، تشکیل تنگههای باریک متعدد در آن میدهد. بعد از آنکه رود دیناور ضمیمه آن میگردد، از پای کوه بیستون میگذرد و قبل از بیستون به جنوب منحرف میگردد و از درههای کوچکی عبور میکند. سپس سیاه آب یا قره سو ـ که از مشرق کرمانشاه میگذرد و پل تنگی دارد که در جاده همدان به کرمانشاه واقع شده ـ بدان ملحق میشود. پس از آن از تنگههای گله عبور میکند. این تنگهها از حیث مناظر طبیعی زیباترین تنگههای ایران به شمار میرود. این رود (سیمره) در تاریخ قدیم به نام «اوکنی» (ou kni) معروف بود...» با توجه به تعبیر زیبای دکتر محمد معین از تنگه بین کوه گله و سفید کوه به عنوان زیباترین تنگه ایران، میتوان به جرات سهم بالایی از جاذبه و زیبایی آن را مدیون چشمه گرماب الماس زاگرس دانست.
نگاشته شده توسط آرتمیس آریانژاد : mehrbastan.blogfa.com
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر