زرین کوه
۱۳۸۹ مرداد ۱۴, پنجشنبه
۱۳۸۹ تیر ۲۹, سهشنبه
هرسین،سرزمین ناشناخته ها
هرسین،سرزمین ناشناخته ها
هرسین یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر از شمال به صحنه از شرق به نهاوند از جنوب به استان لرستان و از غرب به کرمانشاه محدود شده است. ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا 1582 متر است.وسعت این شهر816کیلومتر است.
بلندترین قله این شهرستان با ارتفاع 2794 در بخش بیستون و عمیقترین غار خاورمیا نه به عمق 572 متر در این شهرستان قرار دارد.
شهرستان هرسين از دو بخش مركزي و بيستون و چهار دهستان تشكيل شده است.هرسين منطقه كوهستاني است كه ارتفاعات موجود اين شهرستان را احاطه كرده و بيشتر در جهت شمال غربي و جنوب شرقي امتداد يافته اند و متعلق به دوران زمين شناسي هستند . دامنه هاي كم شيب ، دره هاي عريض ، جلگه هاي آبرفتي و سرابها از مهمترين ويژگيهاي طبيعي سرزمين هرسين به شمار مي رود .
در این شهرستان به دلیل وجود مراتع کشاورزی و دامپروری بسیار رایج است.گلیم بافی هرسین نیز شهرت جهانی دارد.
در سال 1949 توسط پروفسور کارلئون باستانشناس آمریکایی غار معروف به شکارچیان مورد کاوش قرار گرفت که در این غار آثار دورههای تاریخی مختلف به دست آمد. از مهمترین آثار باستانی پیش از تاریخ که در این شهرستان قرار دارد میتوان به تپه گنجدره یا (چیا خزینه) اشاره کرد. در کنار جاده اصلی هرسین به کرمانشاه و در فاصله 7 کیلومتری از شهر هرسین تپه گنجدره قرار گرفته است. ارتفاع گنجدره نسبت به سطح دریا بین 1300 تا 1400 متر است. ارتفاع تپه 5 متر و قطر آن 40 متر است و یک محدوده 1300 متر مربعی را شامل میشود.
کاوشهای گنجدره در سال 1965 آغاز شد و تا سال 1969 ادامه داشت. این کار تحت نظارت پروفسور اسمیت باستانشناس کانادایی صورت گرفت.
در گنجدره مردانی زندگی میکردند که یکجانشین و شهرنشین بودهاند و با اهلی کردن حیوانات، کاشتن غلات و جمعآوری آن زندگیشان میگذشته است. در ضمن انجام کاوشها و حفاریها در بعضی از لایهها آثار ساختمانی و معماری تقریبا سالم کشف شد که امتیاز گنجدره را نسبت به مکانهای تاریخی دیگر که متعلق به مرحله پارینه سنگی بودهاند، مشخص میکند. در گنجدره اشیایی به دست آمده و متعلق به زمانهایی است که هنوز چرخ کوزهگری اختراع نشده بود. اهالی ساکن در گنجدره در هزاره نهم ق.م کشت غلات و برداشت آن را تجربه کرده بودند.
آزمایشهای صورت گرفته روی زغالهای به دست آمده از این محل نشان میدهد نخستین انسانها در 8500 ق.م در این محل استقرار یافتهاند. ظروف سفالین درشت با جداره ضخیم که با آتش به صورت نامنظم پخته شدهاند، پیدایش خشتهایی با فرورفتگی در قسمت میانی آن که در دیگر نقاط نمونه آن دیده نشده است، پیکانهای سنگی، اشیای استخوانی، کوزهها، کاسهها، مهرهها و زینتآلات از جمله آثار و اشیا به دست آمده در تپه گنجدره هستند.
آثار به جای مانده از مادها بیانگر این است که هرسین به عنوان قسمتی از سرزمین ماد محسوب می شده است.دخمه های دهنو اسحاق وند و پیکره مرد مادی در بالای آن شاهدی بر این مدعاست.
در هرسین آثار مهمی از هخامنشیان به جای مانده است که مهمترین آن بیستون وکتیبه آن است که شهرت جهانی دارد.این آثار
اولین بار توسط گوته جهانگرد اروپایی در سال1734 مورد توجه قرار گرفت ودر دوران فتحعلی شاه قاجار،ژوبر فرانسوی وپس از آن گاردان فرانسوی از آن دیدن کردند.
همچنین در هرسین آثار به جای مانده از دوران ساسانی بسیار زیاد است مهمترین آنها عبارتند از:
قلعه هرسین:در مرکز شهربقایای قلعه مستحکمی موجود است که این قلعه در گذشته چهار برج در چهار جهت جغرافیایی داشته است که امروز تنها یک برج(غربی)از آن باقی مانده است .در حال حاضر بقیه محل قلعه بصورت پارک درآمده است.
فراتاش یا صفحه تراشیده شده ای در دامنه کوه دیوانگاه در شمال هرسین ودر گوشه ای از پارک شهر بر روی صخره ای بزرگ،موجود است.قسمتی از این صفحه را کاملا صاف نموده وتراشیده اند که ظاهرا جهت نوشتن کتیبه یا نقوش بوده است که نا تمام مانده است.
حوض سنگی(ساعت آبی):درجنوب فراتاش ،حوضی از سنگ یکپارچه به شکل دایره موجود است که عمق آن 66 سانتی متر است ودر وسط حوض،مخروط ناقصی مانند فواره قرارگرفته است.قسمت زیرین این مخروط ناقص ،یک دوازده ضلعی تشکیل می دهد.همچنین درقسمت بالای آن ،دایره ای که کنگره های دوازده ضلعی دیگ را احاطه کرده دیده می شود.
به احتمال زیاد در گذشته برای تقسیم آب نهرهای منشعب از سراب هرسین از آن استفاده می شده واز کنگره های دوازده ضلعی وسط حوض بعنوان ساعت استفاده می کرده اند.
طاق سنگی:در نزدیکی حوض سنگی ،طاقی از سنگ یکپارچه به شکل ذوزنقه موجود است که عرض آن 45/ا متر و ارتفاع طاق 45/2متر است.به احتمال زیاد این طاق در ارتباط با قلعه هرسین وبه عنوان ورودی آن بوده است.این طاق در حال حاضر بر زمین افتاده است و اگر بر پا میشد میتوانست نماد و سمبل زیبائی از تمدن گذشته باشد .
از دیگر آثار تاریخی می توان به پلکان سنگی،تخت شیرین،قلعه دزبر،قلعه سرماج،دیوار ساسانی،پل خسرو و....اشاره کرد.
همچنینچشمه آبگرم هرسین در میان چشمههای آب گرم از خصوصیات ویژه و فوق العادهای برخوردار است. این چشمه با دمای آب ۴۹-۴۷ درجه سانتیگراد یکی از گرمترین آبهای معدنی دنیاست. در اواخر حکومت پهلوی در فاصله زمانی سالهای ۵۰ تا ۵۳ یک گروه آمریکایی به سرپرستی دو مهندس به نامهای رنکو و مستر جری برای مطالعه ژئومرفولوژی منطقه جهت احداث سد بر روی قسمت ابتدایی رودخانه سیمره که از تلاقی دو رود گاماسیاب و قره سو از طرف غرب و رودهای گزرود و سرشاخههای چنار از طرف استان لرستان (شرق) در منطقه مستقر شدند.
در مورد محل چشمه گرماب زیباترین تعبیر در کتاب فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، صفحهٔ ۱۶۶۱ به چشم میخورد. «گاماساب از دشت اسدآباد و نهاوند در مقابل کنگاور جاری شده، دهلاقانی کوه را بریده، تشکیل تنگههای باریک متعدد در آن میدهد. بعد از آنکه رود دیناور ضمیمه آن میگردد، از پای کوه بیستون میگذرد و قبل از بیستون به جنوب منحرف میگردد و از درههای کوچکی عبور میکند. سپس سیاه آب یا قره سو ـ که از مشرق کرمانشاه میگذرد و پل تنگی دارد که در جاده همدان به کرمانشاه واقع شده ـ بدان ملحق میشود. پس از آن از تنگههای گله عبور میکند. این تنگهها از حیث مناظر طبیعی زیباترین تنگههای ایران به شمار میرود. این رود (سیمره) در تاریخ قدیم به نام «اوکنی» (ou kni) معروف بود...» با توجه به تعبیر زیبای دکتر محمد معین از تنگه بین کوه گله و سفید کوه به عنوان زیباترین تنگه ایران، میتوان به جرات سهم بالایی از جاذبه و زیبایی آن را مدیون چشمه گرماب الماس زاگرس دانست.
نگاشته شده توسط آرتمیس آریانژاد : mehrbastan.blogfa.com
هرسین یکی از شهرهای استان کرمانشاه در غرب ایران است. این شهر از شمال به صحنه از شرق به نهاوند از جنوب به استان لرستان و از غرب به کرمانشاه محدود شده است. ارتفاع متوسط این شهرستان از سطح دریا 1582 متر است.وسعت این شهر816کیلومتر است.
بلندترین قله این شهرستان با ارتفاع 2794 در بخش بیستون و عمیقترین غار خاورمیا نه به عمق 572 متر در این شهرستان قرار دارد.
شهرستان هرسين از دو بخش مركزي و بيستون و چهار دهستان تشكيل شده است.هرسين منطقه كوهستاني است كه ارتفاعات موجود اين شهرستان را احاطه كرده و بيشتر در جهت شمال غربي و جنوب شرقي امتداد يافته اند و متعلق به دوران زمين شناسي هستند . دامنه هاي كم شيب ، دره هاي عريض ، جلگه هاي آبرفتي و سرابها از مهمترين ويژگيهاي طبيعي سرزمين هرسين به شمار مي رود .
در این شهرستان به دلیل وجود مراتع کشاورزی و دامپروری بسیار رایج است.گلیم بافی هرسین نیز شهرت جهانی دارد.
در سال 1949 توسط پروفسور کارلئون باستانشناس آمریکایی غار معروف به شکارچیان مورد کاوش قرار گرفت که در این غار آثار دورههای تاریخی مختلف به دست آمد. از مهمترین آثار باستانی پیش از تاریخ که در این شهرستان قرار دارد میتوان به تپه گنجدره یا (چیا خزینه) اشاره کرد. در کنار جاده اصلی هرسین به کرمانشاه و در فاصله 7 کیلومتری از شهر هرسین تپه گنجدره قرار گرفته است. ارتفاع گنجدره نسبت به سطح دریا بین 1300 تا 1400 متر است. ارتفاع تپه 5 متر و قطر آن 40 متر است و یک محدوده 1300 متر مربعی را شامل میشود.
کاوشهای گنجدره در سال 1965 آغاز شد و تا سال 1969 ادامه داشت. این کار تحت نظارت پروفسور اسمیت باستانشناس کانادایی صورت گرفت.
در گنجدره مردانی زندگی میکردند که یکجانشین و شهرنشین بودهاند و با اهلی کردن حیوانات، کاشتن غلات و جمعآوری آن زندگیشان میگذشته است. در ضمن انجام کاوشها و حفاریها در بعضی از لایهها آثار ساختمانی و معماری تقریبا سالم کشف شد که امتیاز گنجدره را نسبت به مکانهای تاریخی دیگر که متعلق به مرحله پارینه سنگی بودهاند، مشخص میکند. در گنجدره اشیایی به دست آمده و متعلق به زمانهایی است که هنوز چرخ کوزهگری اختراع نشده بود. اهالی ساکن در گنجدره در هزاره نهم ق.م کشت غلات و برداشت آن را تجربه کرده بودند.
آزمایشهای صورت گرفته روی زغالهای به دست آمده از این محل نشان میدهد نخستین انسانها در 8500 ق.م در این محل استقرار یافتهاند. ظروف سفالین درشت با جداره ضخیم که با آتش به صورت نامنظم پخته شدهاند، پیدایش خشتهایی با فرورفتگی در قسمت میانی آن که در دیگر نقاط نمونه آن دیده نشده است، پیکانهای سنگی، اشیای استخوانی، کوزهها، کاسهها، مهرهها و زینتآلات از جمله آثار و اشیا به دست آمده در تپه گنجدره هستند.
آثار به جای مانده از مادها بیانگر این است که هرسین به عنوان قسمتی از سرزمین ماد محسوب می شده است.دخمه های دهنو اسحاق وند و پیکره مرد مادی در بالای آن شاهدی بر این مدعاست.
در هرسین آثار مهمی از هخامنشیان به جای مانده است که مهمترین آن بیستون وکتیبه آن است که شهرت جهانی دارد.این آثار
اولین بار توسط گوته جهانگرد اروپایی در سال1734 مورد توجه قرار گرفت ودر دوران فتحعلی شاه قاجار،ژوبر فرانسوی وپس از آن گاردان فرانسوی از آن دیدن کردند.
همچنین در هرسین آثار به جای مانده از دوران ساسانی بسیار زیاد است مهمترین آنها عبارتند از:
قلعه هرسین:در مرکز شهربقایای قلعه مستحکمی موجود است که این قلعه در گذشته چهار برج در چهار جهت جغرافیایی داشته است که امروز تنها یک برج(غربی)از آن باقی مانده است .در حال حاضر بقیه محل قلعه بصورت پارک درآمده است.
فراتاش یا صفحه تراشیده شده ای در دامنه کوه دیوانگاه در شمال هرسین ودر گوشه ای از پارک شهر بر روی صخره ای بزرگ،موجود است.قسمتی از این صفحه را کاملا صاف نموده وتراشیده اند که ظاهرا جهت نوشتن کتیبه یا نقوش بوده است که نا تمام مانده است.
حوض سنگی(ساعت آبی):درجنوب فراتاش ،حوضی از سنگ یکپارچه به شکل دایره موجود است که عمق آن 66 سانتی متر است ودر وسط حوض،مخروط ناقصی مانند فواره قرارگرفته است.قسمت زیرین این مخروط ناقص ،یک دوازده ضلعی تشکیل می دهد.همچنین درقسمت بالای آن ،دایره ای که کنگره های دوازده ضلعی دیگ را احاطه کرده دیده می شود.
به احتمال زیاد در گذشته برای تقسیم آب نهرهای منشعب از سراب هرسین از آن استفاده می شده واز کنگره های دوازده ضلعی وسط حوض بعنوان ساعت استفاده می کرده اند.
طاق سنگی:در نزدیکی حوض سنگی ،طاقی از سنگ یکپارچه به شکل ذوزنقه موجود است که عرض آن 45/ا متر و ارتفاع طاق 45/2متر است.به احتمال زیاد این طاق در ارتباط با قلعه هرسین وبه عنوان ورودی آن بوده است.این طاق در حال حاضر بر زمین افتاده است و اگر بر پا میشد میتوانست نماد و سمبل زیبائی از تمدن گذشته باشد .
از دیگر آثار تاریخی می توان به پلکان سنگی،تخت شیرین،قلعه دزبر،قلعه سرماج،دیوار ساسانی،پل خسرو و....اشاره کرد.
همچنینچشمه آبگرم هرسین در میان چشمههای آب گرم از خصوصیات ویژه و فوق العادهای برخوردار است. این چشمه با دمای آب ۴۹-۴۷ درجه سانتیگراد یکی از گرمترین آبهای معدنی دنیاست. در اواخر حکومت پهلوی در فاصله زمانی سالهای ۵۰ تا ۵۳ یک گروه آمریکایی به سرپرستی دو مهندس به نامهای رنکو و مستر جری برای مطالعه ژئومرفولوژی منطقه جهت احداث سد بر روی قسمت ابتدایی رودخانه سیمره که از تلاقی دو رود گاماسیاب و قره سو از طرف غرب و رودهای گزرود و سرشاخههای چنار از طرف استان لرستان (شرق) در منطقه مستقر شدند.
در مورد محل چشمه گرماب زیباترین تعبیر در کتاب فرهنگ فارسی دکتر محمد معین، صفحهٔ ۱۶۶۱ به چشم میخورد. «گاماساب از دشت اسدآباد و نهاوند در مقابل کنگاور جاری شده، دهلاقانی کوه را بریده، تشکیل تنگههای باریک متعدد در آن میدهد. بعد از آنکه رود دیناور ضمیمه آن میگردد، از پای کوه بیستون میگذرد و قبل از بیستون به جنوب منحرف میگردد و از درههای کوچکی عبور میکند. سپس سیاه آب یا قره سو ـ که از مشرق کرمانشاه میگذرد و پل تنگی دارد که در جاده همدان به کرمانشاه واقع شده ـ بدان ملحق میشود. پس از آن از تنگههای گله عبور میکند. این تنگهها از حیث مناظر طبیعی زیباترین تنگههای ایران به شمار میرود. این رود (سیمره) در تاریخ قدیم به نام «اوکنی» (ou kni) معروف بود...» با توجه به تعبیر زیبای دکتر محمد معین از تنگه بین کوه گله و سفید کوه به عنوان زیباترین تنگه ایران، میتوان به جرات سهم بالایی از جاذبه و زیبایی آن را مدیون چشمه گرماب الماس زاگرس دانست.
نگاشته شده توسط آرتمیس آریانژاد : mehrbastan.blogfa.com
تپه گنج دره یا «چیا خزینه» در مسیر جاده کرمانشاه به هرسین در نزدیکی روستای قیسوند قرار دارد. این تپه مخروطی شکل حدود شش متر از سطح زمین های اطراف بالاتر است.
این محوطه نخستین بار در سال 1965 م توسط «فیلیپ اسمیت» مورد گمانه زنی قرار گرفت و در چهار فصل دیگر طی سال های 1967، 1969، 1971 و 1974 م اقدام به حفاری آن نمود. در تپه گنج دره، پنج طبقه استقراری شناسایی شد که از سطح تپه تا خاک بکر با حروف الفبا نشان داده شده است. طبقه A جدیدترین و طبقه E قدیمی ترین طبقات استقراری گنج دره است. طبقه A از سطح تپه تا عمق یک و نیم متری است . در این طبقه، تعدادی گور دوره اسلامی متأخر و در زیر آن بقایایی از اجاق های ساده و دیوارهای دوره نو سنگی که با خشت های قرمز رنگ چیده شده بودند، شناسایی شد. طبقه B از عمق حدو دو متری شروع و تا عمق حدود سه متری ادامه دارد. در این طبقه فضاهای مسکونی که با چینه ساخته شده بودند، شناسایی شد. طبقه Cنیز از عمق حدود 30/3 متری شروع و تا عمق 90/4 متری ادامه دارد. معماری این طبقه استقراری نیز چینه ای است. طبقه D از عمق حدود پنج متری شروع و تا عمق شش متری ادامه دارد. معماری این طبقه ترکیبی از چینه و خشت است. طبقه E از عمق حدود شش متری شروع و تا عمق هفت متری یعنی خاک بکر ادامه دارد. از ویژگی های این طبقه، شناسایی سی حفره بود که تا عمق پنجاه سانتی متری در داخل خاک بکر کنده شده بودند. این حفره ها دارای دهانه ای به قطر هفتاد سانتیمتر تا یک متر بودند.
از بقایای طبقه استقرار D حدود 144 متر مربع از بافت روستا کاوش شده است. آثار معماری این طبقه نشان می دهد در این دوره ساکنان گنج دره در منازلی که دیوارهای آنها را با خشت خام می ساختند، به سر می بردند. خشت ها به شکل مکعب مستطیل های کوچکی که سطح آنها کمی بر آمدگی دارد و به نوع «پلانو کانوکس» معروف هستند. طول این خشت ها بیت پنجاه تا نود و پنج سانتیمتر متغییر است. خانه های این لایه به طور معمول در جهت جنوب شرقی – شمال غربی ساخته شده بود. از سنگ برای پی دیوار استفاده نمی کردند و کف دیوار بعضی از اتاق های خانه ها با گل اندود شده بود.
محلات این دهکده از خانه هایی که بدون فاصله در کنار یک دیگر بنا شده بودند، شکل گرفته بود. به نظر می رسد راه ورود به آنها از پشت بام بوده است. در برخی از خانه ها نیز اتاق های دو طبقه ای ساخته شده بود. روستای گنج دره در این دوره استقراری (طبقه D) در اثر یک آتش سوزی بزرگ کاملاً سوخته و برای مدتی متروک شده است. از جمله یافته های گنج دره، تعداد زیادی قطعات سفالین است که از طبقه D به بالا شروع می شود. البته از طبقه E نیز یک قطعه سفال خاکستری به دست آمده است و به نظر می رسد که نمونه آن نیز از طبقات دیگر شناسایی شده است. ظاهراً ساکنان اولیه گنج دوره از سفال گری به اطلاع بودند.
علاوه بر قطعات سفالین تعدادی از ابزار سنگی از جمله تیغه، خراشنده، سنگ مادرهای مخروطی و ریز تیغه های هندسی نیز به دست آمده است. همچنین تعدادی ظروف سنگی، هاون و دسته هاون، مشته سنگ ساب، چکش سنگی، پیکرک های گلی حیوان و انسان، صفحه های مدور گلی، سوراخ کن های استخوانی، درفش و سوزن استخوانی، مهره های زینتی از جنس صدف نیز در این محوطه شناسایی شده است.
از نظر تدفین نیز بقایای چهل و یک اسکلت شناسایی شده که متعلق به نوزادان تا افراد مسن است. بچه ها را در گوشه اتاق ها به صورت جمع شده و یا درازکش و افراد بالغ را به طور کاملاً جمع شده، دفن می کردند. در یک مورد، مردی را همراه گردن بندی با مهره های سنگی و صدفی دفن کرده بودند. در کنار بقایای اسکلت دیگری، آثاری از حصیر مشاهد شد که به نظر می رسد گاهی از حصیر برای پوشش جسد استفاده می کردند. در یک گور دسته جمعی نیز یک فرد بالغ، یک نوجوان و یک کودک را به هم در داخل تابوت گلی دفن کرده بودند.
بر اساس آزمایشات انجام شده، طبقات A و D گنج دره از اواخر هزاره هشتم و احتمالاً اوایل هزاره هفتم ق.م آغاز می شود و تاریخ طبقه استقراری E بین سال های حدود 7500 تا 8500 ق. م است.
برای دیدن متن کامل به ادامه مطلب بروید
این محوطه نخستین بار در سال 1965 م توسط «فیلیپ اسمیت» مورد گمانه زنی قرار گرفت و در چهار فصل دیگر طی سال های 1967، 1969، 1971 و 1974 م اقدام به حفاری آن نمود. در تپه گنج دره، پنج طبقه استقراری شناسایی شد که از سطح تپه تا خاک بکر با حروف الفبا نشان داده شده است. طبقه A جدیدترین و طبقه E قدیمی ترین طبقات استقراری گنج دره است. طبقه A از سطح تپه تا عمق یک و نیم متری است . در این طبقه، تعدادی گور دوره اسلامی متأخر و در زیر آن بقایایی از اجاق های ساده و دیوارهای دوره نو سنگی که با خشت های قرمز رنگ چیده شده بودند، شناسایی شد. طبقه B از عمق حدو دو متری شروع و تا عمق حدود سه متری ادامه دارد. در این طبقه فضاهای مسکونی که با چینه ساخته شده بودند، شناسایی شد. طبقه Cنیز از عمق حدود 30/3 متری شروع و تا عمق 90/4 متری ادامه دارد. معماری این طبقه استقراری نیز چینه ای است. طبقه D از عمق حدود پنج متری شروع و تا عمق شش متری ادامه دارد. معماری این طبقه ترکیبی از چینه و خشت است. طبقه E از عمق حدود شش متری شروع و تا عمق هفت متری یعنی خاک بکر ادامه دارد. از ویژگی های این طبقه، شناسایی سی حفره بود که تا عمق پنجاه سانتی متری در داخل خاک بکر کنده شده بودند. این حفره ها دارای دهانه ای به قطر هفتاد سانتیمتر تا یک متر بودند.
از بقایای طبقه استقرار D حدود 144 متر مربع از بافت روستا کاوش شده است. آثار معماری این طبقه نشان می دهد در این دوره ساکنان گنج دره در منازلی که دیوارهای آنها را با خشت خام می ساختند، به سر می بردند. خشت ها به شکل مکعب مستطیل های کوچکی که سطح آنها کمی بر آمدگی دارد و به نوع «پلانو کانوکس» معروف هستند. طول این خشت ها بیت پنجاه تا نود و پنج سانتیمتر متغییر است. خانه های این لایه به طور معمول در جهت جنوب شرقی – شمال غربی ساخته شده بود. از سنگ برای پی دیوار استفاده نمی کردند و کف دیوار بعضی از اتاق های خانه ها با گل اندود شده بود.
محلات این دهکده از خانه هایی که بدون فاصله در کنار یک دیگر بنا شده بودند، شکل گرفته بود. به نظر می رسد راه ورود به آنها از پشت بام بوده است. در برخی از خانه ها نیز اتاق های دو طبقه ای ساخته شده بود. روستای گنج دره در این دوره استقراری (طبقه D) در اثر یک آتش سوزی بزرگ کاملاً سوخته و برای مدتی متروک شده است. از جمله یافته های گنج دره، تعداد زیادی قطعات سفالین است که از طبقه D به بالا شروع می شود. البته از طبقه E نیز یک قطعه سفال خاکستری به دست آمده است و به نظر می رسد که نمونه آن نیز از طبقات دیگر شناسایی شده است. ظاهراً ساکنان اولیه گنج دوره از سفال گری به اطلاع بودند.
علاوه بر قطعات سفالین تعدادی از ابزار سنگی از جمله تیغه، خراشنده، سنگ مادرهای مخروطی و ریز تیغه های هندسی نیز به دست آمده است. همچنین تعدادی ظروف سنگی، هاون و دسته هاون، مشته سنگ ساب، چکش سنگی، پیکرک های گلی حیوان و انسان، صفحه های مدور گلی، سوراخ کن های استخوانی، درفش و سوزن استخوانی، مهره های زینتی از جنس صدف نیز در این محوطه شناسایی شده است.
از نظر تدفین نیز بقایای چهل و یک اسکلت شناسایی شده که متعلق به نوزادان تا افراد مسن است. بچه ها را در گوشه اتاق ها به صورت جمع شده و یا درازکش و افراد بالغ را به طور کاملاً جمع شده، دفن می کردند. در یک مورد، مردی را همراه گردن بندی با مهره های سنگی و صدفی دفن کرده بودند. در کنار بقایای اسکلت دیگری، آثاری از حصیر مشاهد شد که به نظر می رسد گاهی از حصیر برای پوشش جسد استفاده می کردند. در یک گور دسته جمعی نیز یک فرد بالغ، یک نوجوان و یک کودک را به هم در داخل تابوت گلی دفن کرده بودند.
بر اساس آزمایشات انجام شده، طبقات A و D گنج دره از اواخر هزاره هشتم و احتمالاً اوایل هزاره هفتم ق.م آغاز می شود و تاریخ طبقه استقراری E بین سال های حدود 7500 تا 8500 ق. م است.
۱۳۸۹ تیر ۲۴, پنجشنبه
آثار باستانی موجود در سراب هرسین
در داخل پارک شهر هرسین بقایایی از آثار دوره ساسانی وجود دارد که از جمله آن صفحه تراشیده ای است که در دامنه کوه ایجاد شده است. این صفحه به طول 52/46 متر و ارتفاع 25/12 متر است. این صفحه تراشیده به سه بخش تقسیم شده است: بخش اول آن به طول 22/31 متر است و صفه ای در جلوی آن تراشیده شده است. این صفه به نهر آبی مشرف است. قسم دوم به طول 50/10 متر و قسمت سوم به طول 25/5 متر است. در جلوی قسم دوم و سوم نیز صفه ای به عرض 15/8 متر دیده می شود.
در قسمت جنوب شرقی این صفحه تراشیده، حوض دایره شکلی از سنگ ایجاد شده است. قطر دهانه این حض 86/3 متر و عمق آن 66 سانتیمتر است. در وسط حوض، مخروط ناقص فواره مانندی به ارتفاع 66 متر وجود دارد که محیط تحتانی 24/2 متر است. قسمت تحتانی این مخروط ناقص، به شکل دوازده ضلعی نامنظم است.
سطح فوقانی فواره، به صورت دایره ای است که در وسط یک صفحه دوازده ضلعی قرار دارد. در قسمت شمالی حوض، پیش رفتگی مستطیل شکلی به ابعاد 40×20 سانتیمتر وجود دارد. همچنین در نزدیکی این حوض سنگی، طاقی از یک سنگ یک پارچه دیده می شود که دارای قوسی گهواره ای است. در قسمت تحتانی طاق، تخته سنگی به شکل مکعب مستطیل وجود دارد، احتمالاً طاق بر روی این تخته سنگ قرار گرفته است. در کنار این طاق نیز بخشی از یک پلکان سنگی سه پله ای وجود دارد. در جنوب این مجموعه و در اطراف میدان شهر، بقایای یک بنای سنگی از دوره ساسانی به چشم می خورد. این مکان امروزه تبدیل به پارک شده و بخش زیادی از آن به دلیل ساخت و سازهای جدید از بین رفته است. مصالح به بکار رفته در این بنا شامل لاشه سنگ و ملاط گچ است و در بعضی از قسمت ها روکار دیوار با بلوک های سنگی مکعب مستطیل چیده شده است.
اشتراک در:
پستها (Atom)